ชื่อรายงานวิจัย : การพัฒนาโปรแกรมส่งเสริมความปลอดภัยที่อยู่อาศัยในผู้สูงอายุ จังหวัดอุบลราชธานี ชื่อผู้วิจัย : ชัยกฤต ยกพลชนชัย และคณะ หน่วยงาน : คณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุบลราชธานี ปีที่ทำการวิจัย : 2568 ประเทศไทยกำลังเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุอย่างสมบูรณ์ ส่งผลให้ปัญหาความปลอดภัยในชีวิตประจำวัน โดยเฉพาะการพลัดตกหกล้มในที่อยู่อาศัย เป็นสาเหตุสำคัญของการบาดเจ็บ พิการ และเสียชีวิตในผู้สูงอายุ งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาและประเมินผลโปรแกรมส่งเสริมความปลอดภัยที่อยู่อาศัยในผู้สูงอายุ จังหวัดอุบลราชธานี โดยใช้การวิจัยเชิงปฏิบัติการ (Action Research) ผ่านกระบวนการ PAOR ได้แก่ การวางแผน การปฏิบัติการ การสังเกต และการสะท้อนผล รวม 2 ระยะ 8 ขั้นตอน กลุ่มตัวอย่างได้แก่ ผู้สูงอายุ 34 คน ที่คัดเลือกแบบเจาะจงจากประชากร 800 คนในตำบลสร้างถ่อ อำเภอเขื่องใน เครื่องมือที่ใช้ ได้แก่ แบบสอบถามปัจจัยส่วนบุคคล ความรู้ ทัศนคติ และพฤติกรรมด้านความปลอดภัย รวมถึงการตรวจวัดสมรรถภาพการมองเห็นด้วยเครื่อง VT1 Occupational Health Edition เครื่องมือผ่านการตรวจสอบความตรงเชิงเนื้อหา (IOC = 0.78) และค่าความเชื่อมั่น (Cronbach’s Alpha = 0.81) การวิเคราะห์ข้อมูลใช้สถิติเชิงพรรณนา และการทดสอบสมมติฐานแบบ Paired samples t-test ผลการวิจัยพบว่า ผู้สูงอายุส่วนใหญ่เป็นเพศหญิง (88.2%) อายุ 60–70 ปี (61.8%) มีรายได้น้อยกว่า 1,000 บาทต่อเดือน (41.2%) และมีโรคประจำตัว (79.4%) ก่อนการดำเนินงานพบว่า ร้อยละ 52.9 เคยหกล้มในที่อยู่อาศัย และร้อยละ 91.2 มีปัญหาแสงสว่างไม่เพียงพอ หลังการเข้าร่วมโปรแกรมทั้ง 8 กิจกรรม ได้แก่ การอบรมเชิงปฏิบัติการด้านความรู้ที่อยู่อาศัย การออกกำลังกาย การป้องกันเพลิงไหม้ การโภชนาการ และการเยี่ยมบ้าน พบว่าความรู้ ทัศนคติ และพฤติกรรมของผู้สูงอายุเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.01 ความรอบรู้ในโปรแกรมเพิ่มขึ้นจากร้อยละ 76.5 เป็นร้อยละ 100 ระดับความพึงพอใจอยู่ในระดับมาก (91.2%) สรุปได้ว่า โปรแกรมส่งเสริมความปลอดภัยที่อยู่อาศัยที่พัฒนาขึ้นสามารถปรับเปลี่ยนพฤติกรรมความปลอดภัยของผู้สูงอายุได้อย่างมีประสิทธิภาพ ช่วยลดปัจจัยเสี่ยงของการพลัดตกหกล้ม และสามารถนำไปปรับใช้กับพื้นที่อื่น ๆ เพื่อเพิ่มคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุในสังคมไทยได้ คำสำคัญ : ผู้สูงอายุ, ความปลอดภัยในที่อยู่อาศัย, การพลัดตกหกล้ม, การวิจัยเชิงปฏิบัติการ, โปรแกรมส่งเสริม