การออกแบบและพัฒนาเครื่องหมักปุ๋ยจากขยะอินทรีย์ กรณีศึกษา ขยะอินทรีย์ภายในมหาวิทยาลัยราชภัฏอุบลราชธานี
บทคัดย่อ/Abstract
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาและทดสอบประเมินประสิทธิภาพของเครื่องหมักปุ๋ยจากขยะอินทรีย์ โดยใช้หลักการหมักแบบใช้ออกซิเจน (Aerobic Composting) ภายใต้การควบคุมปัจจัยแวดล้อม เช่น อุณหภูมิ ความชื้น และการเติมอากาศ เครื่องต้นแบบมีลักษณะเป็นถังปฏิกิริยาแนวนอน ความจุ 100 ลิตร ติดตั้งระบบใบกวน ระบบควบคุมอุณหภูมิ และกลไกบดเศษอาหารก่อนการหมัก การดำเนินการวิจัยแบ่งออกเป็น 3 ระยะ ได้แก่ (1) การศึกษาข้อมูลพื้นฐานเกี่ยวกับกระบวนการหมักและวัสดุอินทรีย์ที่เหมาะสม (2) การออกแบบและสร้างเครื่องหมักต้นแบบพร้อมทดลองใช้กับกลุ่มเป้าหมาย และ (3) การประเมินคุณภาพของปุ๋ยหมักที่ได้เมื่อเทียบกับมาตรฐานกรมวิชาการเกษตร ผลการทดสอบการทำงานพบว่า เครื่องหมักสามารถทำงานได้อย่างต่อเนื่อง อุณหภูมิและความชื้นเฉลี่ยอยู่ในช่วงที่เหมาะสมต่อการหมัก กลิ่นรบกวนอยู่ในระดับต่ำ และไม่มีปัญหาด้านโครงสร้าง การวิเคราะห์คุณภาพปุ๋ยหมักที่ผลิตได้เปรียบเทียบกับมาตรฐานกรมวิชาการเกษตร (พ.ศ. 2550) พบว่าผ่านเกณฑ์ครบทุกตัวชี้วัด ได้แก่ ความชื้น pH อัตราส่วน C/N อินทรียวัตถุ และธาตุอาหารหลัก (N, P, K) จัดอยู่ในเกณฑ์ปุ๋ยหมักคุณภาพดี (ผ่าน 100%) ผลการประเมินความพึงพอใจจากกลุ่มทดลองจำนวน 50 คน (เกษตรกร นักศึกษา และเจ้าหน้าที่มหาวิทยาลัย) พบว่ามีความพึงพอใจโดยรวมในระดับ ดีมาก (ค่าเฉลี่ย 4.57, SD 0.21) โดยด้านคุณภาพปุ๋ยหมักได้คะแนนสูงสุด ขณะที่ด้านความเร็วในการหมักมีความเห็นแตกต่างกันมากที่สุด แต่ยังคงอยู่ในระดับดีมากเช่นกัน เครื่องหมักปุ๋ยอินทรีย์ต้นแบบมีประสิทธิภาพและเหมาะสมต่อการใช้งานจริง สามารถผลิตปุ๋ยหมักคุณภาพดีตามมาตรฐาน อีกทั้งได้รับการยอมรับจากผู้ใช้งานในระดับสูง ทั้งนี้ควรพัฒนาในด้านการเพิ่มความรวดเร็วในการหมักและการออกแบบเพื่อความสะดวกในการดูแลบำรุงรักษา เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการใช้งานในอนาคต